Fikri Hakların korunmadığı yerde yatırım yapılmıyor

Türk Sanayicileri ve İş adamları Derneği (TÜSİAD) Başkanı Ümit Boyner, Dünya Ekonomik Forumu tarafından her sene yayınlanan Rekabet Edebilirlik Raporu'na göre Türkiye'nin fikri haklar alanında 133 ülke arasında 105. sırada olduğunu belirterek, yabancı firmaların, haklarını korumak amacıyla fikri hakların yeterince korunmadığı ülkelere hem teknolojilerini transfer etmediklerini hem de yatırım yapmayı tercih etmediklerini bildirdi.

Boyner, TÜSİAD'ın 2 yıldır üzerinde çalıştığı ''Fikri Haklar Sözlüğü''nün tanıtım toplantısında, Kaan Dericioğlu'nun düzenlediği, alanında ilk defa bu kadar kapsamlı hazırlanan sözlükte binin üzerinde terimin Türkçe, İngilizce, Almanca ve Fransızca çevirilerinin açıklamalarının bulunduğunu bildirdi.

Fikri hakların günümüzde uluslararası ticaretin en büyük dayanaklarından birini oluşturduğunu dile getiren Boyner, dünya genelinde şirketlerin karlılıklarını artırmak için inovasyona ve markalaşmaya öncelik verdiklerini ifade etti.

Boyner, bugünün yoğun rekabet koşullarında artık ürünlerin değil markaların ve patentlerin yarıştığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

''Türkiye'nin son 15 yılda fikri haklar alanında büyük bir ilerleme kaydettiğini görüyoruz. 1995 yılında tescil edilen patent sayısı 763 iken 2009 yılına geldiğimizde bu rakam 5 bin 610'dur. 1995 yılında 45 faydalı model tescil edilmişken 2009 yılında 2 bin 882 faydalı model başvurusu tescil edilmiş. Peki markalarımızla, patentlerimizle dünya ekonomisinde anılıyor muyuz? Dünya ekonomik forumu tarafından her sene yayınlanan rekabet edebilirlik Raporu'na göre Türkiye fikri haklar alanında 133 ülke arasında 105. sırada... Polonya 64, Brezilya 92, Zimbabwe 99, Kamboçya 103. sırada yer alıyor.

Aynı rapor içinde 2008 yılı içinde ülke nüfusuna göre tescil edilen patentlere bakıldığında, Türkiye 73. Sırada; Polonya, Brezilya, Kolombiya ve Azerbaycan'ın arkasında yer alıyor.

Güçlü bir fikri haklar yapısına sahip gelişmekte olan ülkeler yabancı firmaların teknolojilerini ülkelerine getirmede daha avantajlı konumdalar. Çünkü bu haklar yeteri kadar korunmadığında yabancı firmalar aynı alanda faaliyet gösteren rakip firmaların haksız uygulamaları ile karşı karşıya kalabilmekte. Bu durumda yabancı firmalar haklarını korumak amacıyla fikri hakların yeterince korunmadığı bu gibi ülkelere hem teknolojilerini transfer etmemekte hem de yatırım yapmayı tercih etmemektedirler.''

Anayasa Mahkemesi'nin, Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname?nin bir kısım cezai hükümlerinin iptal ettiğini ve bu iptal kararının altı ay sonra yürürlüğe girmesinin uygun görüldüğünü anımsatan Boyner, tanınan sürenin dolmasının ardından, yeni bir düzenlemeye gidilmemesi nedeniyle binlerce marka davasının düştüğünü belirterek, "TÜSİAD olarak bu süre zarfında değişik platformlarda bu riske defalarca dikkat çektik. Hatta 8 Nisan tarihinde düzenlenen Ekonomi Koordinasyon Kurulu toplantısında durumun önemini tüm çıplaklığı ile ortaya koyduk" dedi.